Nie ukrywam, że nie jestem fanką tej powieści. Ale skoro stała się ona lekturą obowiązkową w szkole podstawowej, starałam się zrobić wszystko, by omawianie jej stało się dla uczniów ciekawe. Oto kilka propozycji: 1. Projekt – „Życie w Afryce w XIX wieku” W ramach zadania długoterminowego uczniowie przygotowywali w grupach albumy dotyczące Afryki przedstawionej w powieści. Zawierały one opisy przedstawionych przez Sienkiewicza miejscowości, krain geograficznych, klimatu i pogody, roślin i zwierząt, a także zwyczajów i kultury ludów afrykańskich. 2. Lekturowe pudełka Sprawdzona już metoda, kolejny raz okazała się strzałem w dziesiątkę. W pudełkach znaleźć można było afrykańskie przyprawy, buteleczkę z chininą, herbatę, egzotyczną biżuterię, mapę, sztucer Stasia, figurkę psa Saby. Przede wszystkim kartoniki zapełniły jednak miniaturki afrykańskich zwierząt – tygrysy, małpy, słonie, żyrafy. Uczniowie nie zapomnieli oczywiście o liście do wybranego bohatera i planie wydarzeń. Niektórzy przygotowali również quiz. 3. Dylematy, stereotypy, trudne tematy Jedną z lekcji poświęciłam na omówienie pojawiających się w powieści stereotypów. Oczywiście wcześniej dokładnie należy wytłumaczyć uczniom to pojęcie, podać proste przykłady. Np. Kali – czarnoskóry niewolnik, poddany białemu panu, leniuch i obżartuch – w rzeczywistości król Wa – himów. Mahdi - „brzydki i niegrzeczny” (jak nazwała go Nel) – w rzeczywistości należy pamiętać, że Sudańczycy naprawdę byli na skraju biedy, niezadowoleni z rządów angielskich widzieli w tym powstaniu szansę na niepodległość. Staś jako superbohater. Dylematy: · Zabicie lawa i Beduinów (trudny temat zabójstwa, poświęciłam na rozmowę z dziećmi dużo czasu). · Oddanie Nel ostatniej wody. · Udanie się po pomoc dla Nel mimo wielkiego zagrożenia. · Decyzja Kalego o zostaniu w wiosce Wa – Himów i zostawieniu współtowarzyszy. 4. Myślograficzne notatki – jak zwykle niezawodny sposób na uporządkowanie wiedzy. Sprawdza się również praca z mapą, globusem, atlasem geograficznym. 5. Gra edukacyjna GWO „Między nami graczami” Gry edukacyjne: · zachęcają do dokładnego czytania lektur szkolnych, · pobudzają wyobraźnię, · rozwijają spostrzegawczość, · ćwiczą zdolności manualne, · uczą odpowiedzialności i pracy w grupie. Zabawa i nauka w jednym! 6. Multimedia 7. Baśniowe karty do układania historii Uczniowie mieli opowiedzieć daną przygodę Stasia i Nel, rozpoczynając ją słowami „A było to tak…” Ilustracje kojarzyły się dzieciom z magią i baśnią. 8. Lekcja Muzealna w Muzeum Literackim Henryka Sienkiewicza w Poznaniu (Stary Rynek 84) Opis zajęć: Zajęcia mają na celu pokazanie Henryka Sienkiewicza i jego powieści afrykańskiej ze strony, która zaciekawi wymagającego odbiorcę, jakim jest dziecko. Szczególnie mocno zaakcentowane zostaną takie zagadnienia jak: przygotowania do egzotycznej wyprawy, przebieg podróży do Afryki, niebezpieczeństwa na jakie natknął się pisarz, pierwowzory bohaterów powieści afrykańskiej, światowy sukces W pustyni i w puszczy. Uwagę dzieci przyciągną fotografie z podróży do Afryki, eksponaty muzealne – trofeum myśliwskie z Afryki oraz przekłady powieści na języki obce oraz fragmenty filmowe. Henryk Sienkiewicz z każdej podróży przywoził bliskim niezwykłe prezenty. Co mógł przywieźć z Afryki? Być może maski afrykańskie, które na pewno widział podczas pobytu na Czarnym Lądzie. Uczestnicy zajęć wykonają własne maski – na pamiątkę swojej mini wyprawy do Afryki. 9. Powtórka krótkich form użytkowych Inspirując się powieścią tworzyliśmy zaproszenia, ogłoszenia, notatki prasowe. Niektóre z nich dotyczyły wydarzeń z powieści, inne wymyślonej przez nas podróży po afrykańskiej pustyni i puszczy. Uczniowie napisali również krótką kartkę z pamiętnika Nel i swój dziennik z podróży. 10. Tematy pracy klasowej: · List Stasia do ojca z Góry Lindego. · Charakterystyka Stasia Tarkowskiego. · Kartka z pamiętnika Nel. · Dalsze losy Kalego – opowiadanie. Omówiliśmy również cechy powieści przygodowej i podróżniczej, podając odpowiednie przykłady z tekstu. „W pustyni i w puszczy” zostało „oswojone”. Kasia