Kinezjologia edukacyjna dr P. Dennisona Mózg człowieka składa się z dwóch półkul w specyficzny sposób przetwarzających informacje. Półkula lewa, „logiczna " zajmuje się szczegółami zaś półkula prawa jest odpowiedzialna za emocje, intuicję. Każdy z nas ma jedną półkulę bardziej dominującą od drugiej. Współczesna edukacja stawia przed uczniami takie wymagania, że koniecznym staje się maksymalne wykorzystanie obu półkul. Dzięki temu we wszystkich działaniach można być wydajniejszym i doskonalszym. Ja tłumaczę uczniom to w następujący sposób:, „Jeżeli możesz nauczyć się tematu szybciej i łatwiej, a potem mieć więcej czasu na zabawę, to, dlaczego z tego nie skorzystać?" I ĆWICZENIA AKTYWIZUJĄCE 1. ĆWICZENIE a) opis ćwiczenia Podnosimy do góry prawe kolano i dotykamy je lewą ręką, następnie podnosimy lewe kolano i dotykamy prawą ręką, delikatnie skręcając całe ciało ( w miarę możliwości przekraczamy linię środka). b) oddziaływanie na umysł - wzrokowe, słuchowe, kinestetyczne przekraczanie linii środkowej koordynacji pracy rąk, zręczności - ćwiczenia lewego i prawego oka - usprawnianie narządu wzroku c) poprawa umiejętności szkolnych - polepszenie koordynacji lewa i prawa strona ciała - poprawa oddychania - poprawa gibkości ciała - wzmocnienie zmysłów wzroku i słuchu W ciągu ostatniego stulecia ćwiczenia te używane były w przypadkach zaburzeń neurologicznych, w celu zwiększenia potencjalnych zdolności wydajnego uczenia się. Dr Dennison dowiódł, że ćwiczenia naprzemienne doskonale stymulują chłonność półkul mózgowych, łatwość opanowania materiału i jego późniejszego odtwarzania. 2. LENIWE ÓSEMKI a) opis ćwiczenia Na wysokości oczu, naprzeciw nosa wyznaczamy punkt. Od niego rozpoczynamy kreślenie koła- w lewą stronę do góry. Po powrocie do punktu wyjścia rozpoczynamy kreślenie drugiego koła- w prawą stronę ku górze. Oczy podążają za ruchem ręki. Wielokrotnie powtarzamy ten ruch. b) oddziaływanie na umysł - wzrokowe przekraczanie linii środkowej - koordynacja pracy narządu wzroku - wzmocnienie zakresu pola widzenia - poprawa ruchliwości gałek ocznych c) poprawa umiejętności szkolnych - proces czytania wodzenie oczami od lewej do prawej strony - kodowanie i odszyfrowywanie informacji pisemnej - czytanie i rozumienie- skojarzenie pamięci długotrwałej - zdolność odpoczynku oka podczas czytania - umiejętność rozróżniania symboli Ósemki możemy kreślić w przestrzeni, na plecach drugiej osoby, na ścianie, na papierze, na piasku itp. Leniwa ósemka stosowana jest już od wielu lat w Nauczaniu Specjalnym, a jej zadaniem jest usuwanie zaburzeń typu: dysleksja, dysgrafia. a) opis ćwiczenia Rysujemy obiema rękoma równocześnie linie, figury, kształty, z których każda rysowana jedną ręką jest lustrzanym odbiciem drugiej, rysowanej w tym samym czasie . Możemy rysować płaskimi dłońmi po dużych powierzchniach (podłogi, tablice), oburącz, symetrycznie względem linii środka. b) oddziaływanie na umysł - koordynacja ręka oko w różnych polach widzenia - przekraczanie kinestetycznej linii środka - orientacja przestrzenna, wzrokowe rozróżnianie symboli c) poprawa umiejętności szkolnych - rozróżnianie kierunków - kodowanie i odszyfrowywanie pisma - poprawne pisanie - poprawna wymowa Dr Dennison dołączył ćwiczenia te do grupy wymiaru stabilności. Pomagają one w odzyskiwaniu sprawności narządu wzroku, a ponadto pobudzają naszą odwagę, oraz zwiększają koordynację ciała w grach zespołowych. 3. SŁOŃ a) opis ćwiczenia Ręka wyciągnięta w przód, grzbietem dłoni w górę, głowa przytulona uchem do ramienia. Pozycja stojąca, w małym rozkroku. Rysujemy ręką ( nie odrywając głowy od ramienia) leniwe ósemki, bardzo obszernie, ze skłonami tułowia i uginaniem nóg w kolanach; kilkakrotnie następnie zmiana ręki. b) oddziaływanie na umysł - przekraczanie linii środkowej mózgowych punktów słuchowych (łącznie z umiejętnością koncentracji uwagi w czasie słuchania, rozpoznawanie, percepcja, rozróżnianie i zapamiętywanie dźwięków). - słuchanie własnego głosu - nierówna praca oczu (przenoszenie wzroku z jednego punktu na inny) c) poprawa umiejętności szkolnych - rozumienie ze słuchu (aktywne słuchanie) - umiejętne formułowanie myśli - literowanie (wyodrębnianie poszczególnych słów, sylab oraz łączenie ich z powrotem w zdania, słowa wyrażając całą myśl) - matematyka- poprawa zdolności do operowania materiałem myślowym - zapamiętywanie cyfr - koordynacja wzrokowo - ruchowa 4. KOŁYSKA NA LEŻĄCO a) opis ćwiczenia Siadamy na podłodze, dłonie opieramy za sobą na podłodze, odchylamy się do tyłu opierając na rękach . Masując biodra i tylną część ud- kołyszemy się tam i z powrotem, aż ustąpi napięcie. b) oddziaływanie na umysł - zdolność utrzymywania równowagi - umiejętność uczenia się - praca narządu wzroku przy przekraczaniu linii środkowej z lewej na prawą stronę - koordynacja ręka oko c) zmiany w zachowaniu lub postawie - wzrost koncentracji - utrzymanie wyprostowanej postawy ciała - przyjmowanie prawidłowej pozycji na krześle - głębsze oddechy, większa siła głosu - wzrost energii (zmniejszenie zmęczenia umysłu) Dr Dennison dowiódł, że uczniowie niezdolni do koncentracji i opanowania materiału są w stanie tego dokonać właśnie po sesji ćwiczeń kołyski. 5. ODDYCHANIE PRZEPONOWE ( BRZUCHEM) a) opis ćwiczenia Ćwiczenie to wykonuje się na leżąco lub stojąco; przy wdechu wypełniamy klatkę piersiową i brzuch powietrzem; wydychamy powietrze krótkimi dmuchnięciami, jakby się chciało utrzymać w powietrzu . Dla lepszej obserwacji uwypuklania się brzucha i jego opadania, trzymamy na podbrzuszu ręce. W cyklach wdechu i wydechu palce rąk zbliżają się do siebie i oddalają. W pozycji leżącej można obserwować kartkę papieru położoną na brzuchu. b) oddziaływanie na umysł - odciążenie centralnego systemu nerwowego - zdolność do przekraczania linii środkowej - rytm czaszkowy - stabilność c) Poprawa umiejętności szkolnych - czytanie (kodowanie i odszyfrowywanie) - czytanie na głos - formułowanie wypowiedzi - zdolność do większej koncentracji 6. ROWER NA LEŻĄCO a) opis ćwiczenia Ćwiczenie wykonujemy w pozycji poziomej na plecach. Kolana i głowa są uniesione, ręce założone za głowę dla jej podtrzymania. Mięśnie szyi rozluźnione, oddech rytmiczny. Dotykamy łokciem przeciwległego kolana, a następnie powtarzamy tę czynność drugą ręką. b) oddziaływanie na umysł: - koordynacja lewej z prawą stroną ciała - stabilność, uziemienie - poczucie mięśni grzbietu c) poprawa umiejętności szkolnych: - czytanie (kodowanie i odszyfrowywanie) - mechanizm literowania i pisania - ćwiczenia słuchowe Dr Dennison dowiódł, iż rower na leżąco jest całkowicie bezpieczny, odpowiednio napinający i rozwijający mięśnie. Po przeprowadzonej sesji tych ćwiczeń uczniowie uzyskiwali lepsze wyniki w koncentracji obu stron ciała, a ich oddychanie stało się automatyczne, przez co łatwiejsze i poprawne. II ĆWICZENIA WYDŁUŻAJĄCE- ROZCIĄGAJĄCE (OCHRONA ŚCIĘGIEN) a) opis ćwiczenia Chwytamy mocno ściskając jedną ręką mięśnie barku, powoli odwracamy głowę, żeby popatrzeć za siebie przez ramię, wyprostowujemy się i głęboko oddychamy. Następnie oglądamy się w tył przez drugie ramię, jednocześnie swobodnie opuszczając ramiona. Głowę opuszczamy luźno do przodu dotykając brodą klatki piersiowej i robimy głęboki wdech rozluźniając mięśnie. Ćwiczenie powtarzamy zaczynając od ściskania mięśni drugiego barku. b) oddziaływanie na umysł - słuchanie własnego głosu - pamięć długo i krótko terminowa - formułowanie myśli i zdań w pamięci - koordynacja wzrokowo- słuchowa z pracą całego ciała c) poprawa umiejętności szkolnych: - rozumienie ze słuchu - zdolność poprawnego wysławiania się - literowanie (kodowanie i odszyfrowywanie) - rachunki matematyczne - zapamiętywanie cyfr - pisanie na maszynie oraz obsługa komputera Dzięki SOWIE rozluźniamy mięsień czworoboczny oraz jesteśmy w stanie osłabić napięcia towarzyszące pracy w bliskim polu widzenia takich jak: czytanie, pisanie rachunki matematyczne i obsługa komputera. Słuch i potencjalne zdolności naszego umysłu, pamięci ulegają znacznej poprawie. 2. AKTYWNA RĘKA a) opis ćwiczenia Podnosimy w górę rękę wyprostowaną i przytulamy ją do ucha. Następnie robimy łagodny wdech przez usta stulone w ryjek. Równocześnie pobudzając mięśnie wyprostowanej ręki, odpychamy ją drugą ręką w czterech kierunkach (przód, tył, do siebie, od siebie). b) oddziaływanie na umysł - koordynacja tylnej i przedniej części mózgu - prawidłowa praca przepony, poprawa oddychania - koordynacja ręka oko oraz w posługiwaniu się różnego typu przyrządami c) poprawa umiejętności szkolnych: - kaligrafia, krzywe pismo - literowanie, ortografia - pisanie twórcze - wzrost stopnia koncentracji, skupienia Poprzez oddziaływanie na jamę klatki piersiowej, współpracę z sercem aktywna ręka łączy umiejętność wyrażania myśli, właściwego postępowania z twórczym ośrodkiem mózgowym. 3. KOBRA a) opis ćwiczenia Siedząc wygodnie na krześle opieramy głowę na stole, ręce także układamy na stole na szerokość ramion. Palce skierowane lekko do środka. Przepona i klatka piersiowa są wypełnione powietrzem, ramiona pozostają rozluźnione. Głowa zwrócona w kierunku klatki piersiowej powoli odchyla się do tyłu i powraca odpocząć na stole b) oddziaływanie na umysł - zdolność przekraczania linii środkowej - odciążenie centralnego systemu nerwowego c) poprawa umiejętności szkolnych - widzenie obuoczne - rozumienie ze słuchu - zdolność wysławiania się, umiejętności językowe - koordynacja ręka oko Dr Dennison wprowadził kobrę w swoim centrum nauczania, mając zamiar usunąć stresy wynikające z monotonnej pracy przy biurku , komputerze, czy też oglądania telewizji. Ćwiczenia te dążą do koncentracji bez użycia mięśni antagonistycznych. 4. ZGINANIE STOPY a) opis ćwiczenia Pozycja siedząca- prawą nogę zgiętą w kolanie kładziemy na udzie lewej. Kostka na zewnątrz kolana. Kciukiem i palcem wskazującym lewej ręki naciskamy mocno punkty za kostką i poniżej niej; drugą ręką obejmujemy podudzie pod kolanem naciskając mocno kciukiem- od strony przyśrodkowej- i palcami wskazującymi i środkowymi- od strony bocznej miejsca pod kolanem tej samej nogi. Z wdechem zginamy powoli stopę, z wydechem prostujemy ją. To samo z lewą nogą. b) oddziaływanie na umysł - koordynacja tylniej i przedniej części mózgu - uwydatnienie zdolności językowych c) poprawa umiejętności szkolnych - rozumienie ze słuchu - twórcze pisanie - umiejętność wypełniania poleceń oraz rozwiązywania zadań Podczas pracy z dziećmi opóźnionymi językowo dr Dennison odkrył związek pomiędzy ścięgnami łydki, a poprawnym wysławianiem się i rozwojem zdolności językowych. Nadmiernie ruchliwi uczniowie, i niewiele mówiący, są jednak w stanie prawidłowo skoncentrować swoją uwagę, słuchać i uczyć się. 5. PRZYCISKANIE DZWONKA a) opis ćwiczenia Stajemy za krzesłem, rękoma trzymając mocno oparcie krzesła, wykrok jednej nogi do tyłu. Z wdechem unosimy stopę nogi wysuniętej do tyłu na palce, z wydechem opadamy na piętę, uginając w kolanie nogę z przodu. Jeżeli nie czujemy przy tym napięcia mięśni, należy zwiększyć wykrok. Ćwiczenie powtarzamy kilka razy wolno i płynnie, a następnie zmieniamy nogę. b) oddziaływanie na umysł - koordynacja tylniej i przedniej części mózgu - uwydatnienie zdolności językowych c) poprawa umiejętności szkolnych - rozumienie ze słuchu - twórcze pisanie - umiejętność wypełniania poleceń oraz rozwiązywania zadań - poprawne zachowanie - wzmożenie uwagi prawidłowa reakcja, zdolność komunikowania się 6. SIĘGANIE PO PIŁKĘ a) opis ćwiczenia Pochylamy się do przodu, lecz nie na siłę, poddajemy się sile przyciągania ziemskiego. Wykonując skłon klatką piersiową do nóg, staramy się nie napinać mięśni nóg i grzbietu. Sięgamy jak najdalej przed siebie, penetrując wysuniętymi rękami wszystkie miejsca, do których możemy dostać. b) oddziaływanie na umysł - poczucie równowagi i koordynacji ciała - wzrost pewności siebie - wzmożenie koncentracji wzrokowej - głębsze oddychanie zwiększające energię ciała c) poprawa umiejętności szkolnych - czytanie i rozumienie - arytmetyka w pamięci - abstrakcyjne myślenie Przekazując te ćwiczenia swoim uczniom dr Dennison komentował je jako zwiększające poczucie ładu wewnętrznego, lepszej organizacji ciała, a także poprawiające wyniki szkolne i umiejętności organizacyjne. 7. WYPADY a) opis ćwiczenia Stajemy w rozkroku- palce prawej stopy kierujemy w prawo, palce lewej stopy prosto przed siebie. Robiąc wydech uginamy prawe kolano, a następnie przy wdechu prostujemy prawą nogę. Biodra mają być obniżone- wzmacnia to biodra. b) oddziaływanie na umysł - przekraczanie linii środkowej ciała - odprężenie całego ciała - stabilność - umiejętność sprawnej organizacji - orientacja w przestrzeni - poprawa oddychania - odciążenie narządu wzroku c) poprawa umiejętności szkolnych - rozumienie - długoterminowa pamięć - umiejętność szybkiego zapamiętywania - przeprowadzanie rozmów, prowadzenie rachunków - wzrost poczucia własnej wartości - obsługa komputera, maszyny do pisania Wypady aktywizują cały układ mięśniowy, co pozwala na sprawniejsze poruszanie się, stabilizację ciała. W kinezjologii stanowią one bardzo ważny element ćwiczeń rozciągających. III ĆWICZENIA ENERGETYZUJĄCE Przy wykonywaniu tych ćwiczeń należy pić wodę. Człowiek powinien wypijać tyle szklanek wody, ile wynosi 1/11 wagi jego ciała. Pierwszym elementem każdego równoważenia jest wyciszenie, a pierwszym punktem wyciszenia picie wody. Aby się rzeczywiście czegoś nauczyć, należy dostarczyć organizmowi dostateczną ilość wody. NA MYŚLENIE a) opis ćwiczenia Lewą rękę trzymamy na pępku, prawą masujemy punkty tuż pod obojczykiem, po lewej i prawej stronie mostka. Można też odchylić głowę i wodzić oczyma wzdłuż linii, gdzie sufit styka się ze ścianą. Kiedy się czyta, oczy szybciej przesuwają się po słowach. b) oddziaływanie na umysł: - przesyłanie informacji z lewej półkuli mózgu do lewej strony ciała i odwrotnie - pozytywne działanie elektryczne i chemiczne - zwiększenie przepływu energii elektromechanicznej ciała c) poprawa umiejętności szkolnych - wzrokowe przekraczanie linii środkowej w czasie czytania - ruchowe przekraczanie linii środkowej, dla uzyskania lepszej koordynacji ciała (ułatwia to wykonywanie ćwiczeń naprzemiennych) - wyeliminowanie przekręcania liter, przestawiania sylab - pozostawanie w miejscu w czasie czytania - pisanie odręczne i na maszynie - wybiórcze oglądanie telewizji - obsługa komputera Punkty na myślenie stanowią baterie dla naszego organizmu. Pomagają regulować spalanie się przekaźników nerwowych, w złączach nerwowych mózgu. Sprzyjają jasności myślenia, zwiększają poziom energii, usprawniają ogólną koordynację i wzrok. 2. PUNKTY UZIEMIENIA a) opis ćwiczenia Trzymamy dwa palce- wskazujący i środkowy- pod dolną wargą, drugą rękę kładziemy na górnej krawędzi kości łonowej. Wzrok kierujemy w dół. b) oddziaływanie na umysł: - zdolność do pracy w polu środkowym - stabilizacja - poprawa przemiany materii - akomodacja wzroku c) poprawa umiejętności szkolnych - zdolności organizacyjne (horyzontalne lub pionowe przesuwanie wzroku, bez jakichkolwiek zaburzeń; odczytywanie słupków matematycznych, literowanie) - akomodacja wzroku w czasie zajęć wymagających pracy w bliskim, dalekim polu widzenia np.: odczytywanie z kartki papieru, książki, a odczytywanie z tablicy - pozostawanie w miejscu, bez rozpraszających ruchów w czasie czytania - całkowite skupienie uwagi na czytaniu Punkty uziemienia odnoszą się bezpośrednio do stymulacji mózgu, usuwania zmęczenia umysłowego. 3. PUNKTY PRZESTRZENI a) opis ćwiczenia Trzymamy dwa palce- wskazujący i środkowy- nad górną wargą, drugą rękę kładziemy na kości ogonowej. Wzrok skierowany w górę lub wędruje od dołu do góry i zatrzymuje się w górze. b) oddziaływanie na umysł: - odświeża umysł - poprawia trójwymiarowe widzenie - ostrość postrzegania - kontakt wzrokowy - łagodne przechodzenie wzroku z dalszego do bliższego pola widzenia c) poprawa umiejętności szkolnych: - pomaga rozluźnić się i uspokoić przed sprawdzianami, testami - poprawia umiejętności potrzebne do gier i zajęć sportowych - wzrasta zaangażowanie i motywacja do działania - pozostawanie w miejscu, bez wykonywania rozpraszających ruchów w czasie czytania Punkty przestrzeni współpracują z mózgiem, kręgosłupem oraz centralnym systemem nerwowym. Ich pobudzanie ułatwia odświeżanie umysłu, dzięki dostarczonemu przez krew i płyn rdzeniowo- mózgowy pokarmowi, który jest niezbędny zarówno w czasie relaksu, jak i wytężonej pracy. 4. ENERGETYCZNE ZIEWANIE a) opis ćwiczenia Wywołuje się ziewanie, masując obiema rękami równocześnie okolice stawu skroniowo- żuchwowego. Opuszczamy powoli dolną szczękę udając, że ziewamy, wydajemy głęboki, relaksujący odgłos ziewania. b) oddziaływanie na umysł - odciążenie mózgu - relaks narządu wzroku i poprawę wzroku - zdolność do relaksu ośrodków twórczego myślenia - poprawę równowagi c) poprawa umiejętności szkolnych - głośne czytanie - twórcze pisanie - wystąpienia publiczne: przemówienia, występy wokalne, koncerty Ponad połowa połączeń nerwowych mózgu z ciałem, przechodzi przez staw skroniowo- żuchwowy. Mięśnie żuchwy stanowią najsilniejszą grupę ze wszystkich mięśni ciała. Rozluźnienie jakie osiągnął Dennison w swoim stawie skroniowo- żuchwowym wpłynęło na narząd wzroku zwiększając jego zasięg po bokach ciała. 5. KAPTUREK MYŚLICIELA a) opis ćwiczenia Ćwiczenie polega na masowaniu małżowin usznych z wyciąganiem ich i wywijaniem do tyłu, do góry, do dołu. Powtarzamy kilkakrotnie. Na uchu, które ma kształt embriona, znajdują się reprezentacje całego ciała. Stymulując punkty na małżowinie usznej stymulujemy całe ciało. b) oddziaływanie na umysł: - rozpoznawanie dźwięków, uważne słuchanie, zapamiętywanie dźwięków - słyszenie własnego głosu - formułowanie zdań, myśli w pamięci - wzrost umysłowej i fizycznej sprawności - stymulacja ucha wewnętrznego - krótkoterminowa pamięć używana w czasie pracy c) poprawa umiejętności szkolnych - rozumienie ze słuchu - wystąpienia publiczne typu: przemowa, koncert, występ wokalny - prowadzenie rozmów - liczenie w pamięci Kapturek myśliciela stymuluje ośrodki słuchowe rozpraszające tony w pojedyncze dźwięki oraz łączy je uzyskując słowa lub dźwięki o określonym znaczeniu. Jednocześnie tym ćwiczeniem pobudzamy naszą wyobraźnię poprzez muzykę, rytm. IV ĆWICZENIA WYCISZAJĄCE- POGŁĘBIAJĄCE COOKA a) Ćwiczenie to składa się z dwóch części Ćwiczenie wyciszające, relaksujące, gdy jest się zmęczonym, złym. Opis ćwiczenia pierwszej części: nogi krzyżujemy w kostkach, splatamy ręce i przykładamy je do mostka, język umieszczamy na podniebieniu, oczy zamknięte. Jest to pozycja uznawana za najsilniej działającą. Można ją również wykonywać na siedząco. Opis ćwiczenia drugiej części: stopy ustawiamy równolegle do siebie, ręce stykają się palcami, język na podniebieniu, oczy zamknięte, jeśli chcemy się zrelaksować. Powrót- otwieramy oczy i głęboko oddychamy. b) oddziaływanie na umysł: - stabilność emocjonalna - wzrost koncentracji, skupienia uwagi - ruchy czaszkowe - wzrost ambicji, poczucia własnej wartości c) poprawa umiejętności szkolnych: - poprawne, najbardziej efektywne podchodzenie do testów, klasówek - poprawna wymowa, umiejętność uważnego słuchania - umiejętność dostosowania się do otaczającego środowiska ( zmniejszenie nadwrażliwej postawy) Dr Dennison odkrył, iż to ćwiczenie może być użyte jako proces usuwający stres emocjonalny i wynikające z niego problemy z nauką. Naśladowanie kształtu ósemki za pomocą nóg i rąk, pozwala na swobodny przepływ energii. Natomiast, przez dotyk opuszkami palców odzyskujemy równowagę i łączność pomiędzy obiema półkulami mózgu. 2. PUNKTY POZYTYWNE a) opis ćwiczenia Lekko dotykamy palcami punktów położonych na wypukłościach czoła, między brwiami a linią włosów w połowie tej odległości. Zamykamy oczy i rozluźniamy napięcie ciała. Świadomie odczuwamy pełen relaks i wygodę. b) oddziaływanie na umysł: - ćwiczenie aktywizuje płaty przednie mózgu: odświeża umysł, rozluźnia i uspakaja - zlikwidowanie niewłaściwych odruchów wykonywanych pod wpływem stresu - łagodzenie stresu i napięć wywołanych przez nietypowe sytuacje, kontakty z ludźmi, wspomnienia, trudności z wykonywanym zadaniem c) poprawa umiejętności szkolnych: - likwidacja blokad pamięci np.: znam odpowiedź, mam ją na końcu języka - zajęcia wymagające tzw. pamięciówki: ortografia, matematyka - wystąpienia publiczne, występy sceniczne - uprawianie sportu - czytanie na głos Ludzie spinają się tak, iż cały stres zatrzymany zostaje w okolicy żołądka powodując jego bóle, a nawet nerwicę. Punkty pozytywne kierują energię i oddziaływają na płaty przednie mózgu, gdzie możliwe jest racjonalne myślenie, bez nakładania się na nie negatywnych emocji. W ten sposób możemy uchronić się od reakcji instynktownych, niekontrolowanych przez nas (atak, ucieczka), dzięki czemu nasze podejście do danej sytuacji będzie bardziej rozumne, przemyślane. 3. PATRZENIE NA ZNAK X a) opis ćwiczenia Spokojnie oddychamy. Rozluźniamy się patrzymy na znak X lub go sobie wyobrażamy. X jest symbolem pozytywnym Gimnastyki mózgu i Kinezjologii. Oznacza, przekroczenie linii środkowej, gdyż lewa półkula mózgu kieruje pracą prawej strony ciała i odwrotnie. Obie półkule mózgu współdziałają ze sobą tak, iż obydwie strony ciała mogą wykonywać te same ruchy. Większość uczniów codziennie wykonuje ćwiczenia naprzemienne, myślenie o X stanie się więc dla nich o wiele bardziej automatyczne i wydajne.

Opracowała: Katarzyna Szydłowska OPIS ĆWICZEŃ: Ruchy naprzemienne – ruch polega na jednoczesnym wymachu ręką i przeciwną nogą. Podnosimy do góry prawe kolano i dotykamy go lewą dłonią lub łokciem, następnie podnosimy lewe kolano i dotykamy lewą dłonią lub łokciem. Leniwe ósemki – na wysokości, naprzeciw nosa wyznaczamy punkt. Od niego rozpoczynamy kreślenie kciukiem koła- w lewą stronę do góry. Po powrocie do punktu rozpoczynamy kreślenie drugiego koła- w prawą stronę ku górze. Oczy podążają za kciukiem. Wielokrotnie powtarzamy ten ruch. Robimy go raz jedną raz drugą ręką, następnie obiema. Ósemki możemy kreślić w powietrzu, po plecach drugiej osoby, na ścianie, na papierze, na piasku itp. Rysowanie oburącz – rysujemy obiema rękami równocześnie, symetrycznie względem wyznaczonego środka różne wzory w przestrzeni lub na płaszczyźnie. Energetyczne ziewanie – masując staw żuchwowo- skroniowy, otwieramy usta i głęboko ziewamy. Oddychanie przeponowe – w pozycji stojącej lub leżącej kładziemy dłonie na dolnej części brzucha. Bierzemy głęboki wdech, czujemy jak dłonie oddalają się od siebie, powoli robimy wydech, dłonie zbliżają się. Pozycja Dennisona – I faza: W dowolnej pozycji krzyżujemy nogi w kostkach, ręce wyciągamy do przodu, dłonie odwracamy na zewnątrz a kciuki kierujemy ku dołowi. Krzyżujemy ręce, splatamy palce, przyciągamy do klatki piersiowej. Językiem dotykamy podniebienia. Możemy zamknąć oczy. II faza: Nogi ustawiamy równolegle do siebie, ręce łączymy opuszkami palców. Pompowanie piętą – stajemy prosto, odstawiamy nogę do tyłu w jednej linii z drugą z uniesioną piętą. Podczas wydechu dociskamy piętą do podłogi a przednią nogę uginamy w kolanie. Robiąc wdech, ponownie unosimy piętę, a przy wydechu znów ją opuszczamy. Powtarzamy ćwiczenie zmieniając układ nóg. Punkty na myślenie – przyjmujemy pozycję stojącą lub siedzącą odszukujemy dwa punktu pod obojczykiem obu stron mostka. Kładziemy palec wskazujący na tych punktach i masujemy je. Drugą rękę trzymamy na pępku. Powtarzamy ćwiczenie zmieniając ręce. Punkty ziemi- palcami jednej ręki dotykamy punktów pod dolną wargą, możemy masować. Drugą rękę trzymamy na brzuchu. Powtarzamy zmieniając układ rąk. Punkty przestrzeni – palcami jedne ręki dotykamy punktów nad górną wargą, drugą rękę kładziemy na kości ogonowej. Patrzymy w górę. Powtarzamy zmieniając ręce. Punkty równowagi – palcami jednej ręki dotykamy wypukłości za uchem i przy podstawie czaszki, drugą trzymamy na pępku. Powtarzamy zmieniając układ rąk. Punkty pozytywne – końcami palców lekko dotykamy punktów między łukiem włosów a brwiami, na wypukłości czołowej. Oddychamy spokojnie, możemy zamknąć oczy. Ćwiczenia wykonujemy do momentu odczucia harmonijnego pulsowania obu dotykanych obszarów. Krążenie szyją – powolnym ruchem przenosimy głowę od ramienia do ramienia, broda jak najbliżej klatki piersiowej. Robimy to na wydechu. W skrajnym bocznym skrzywieniu głowy robimy wdech i powtarzamy czynność. Kołyska – siadamy na podłodze, ręce lekko ugięte opierają się o podłoże, nogi złączone w kolanach przenosimy z jednej strony na drugą. Kapturek myśliciela – kciukiem palcem wskazującym, masujemy kilkakrotnie małżowinę od góry do dołu, lekko ją rozwijając. Następnie rozciągamy delikatnie małżowinę od dołu do góry. Energetyzator – siadamy kładziemy ręce przed sobą(na udach, biurku) na wdechu wyginamy się w łuk zachowując kierunek od dołu ku górze, na wydechu, opuszczamy głowę w stronę grzbietu. Ćwiczymy płynnie i elastycznie. Słoń – stajemy w lekkim rozkroku z rozluźnionymi kolanami. Ręka wyciągnięta do przodu, grzbietem do góry, głowa przytulona uchem do ramienia, wzrok podąża za poruszającą się ręką. Kreślimy w powietrzu leniwą ósemkę. Sowa – mocno chwytamy prawą dłonią mięśnie z lewej strony między barkiem a szyją, obracamy głowę w tę stronę. Bierzemy głęboki wdech i kierując głowę w stronę przeciwległą głośno wydychamy powietrze. Gdy głowa znajdzie się przy prawym ramieniu, ponownie bierzemy głęboki wdech i wydychając powietrze wracamy do punktu wyjścia. Zginanie stopy – siadamy, jedną nogę kładziemy na kolanie drugiej, z wdechem przyciągamy stopę w stronę kolana, przy wydechu opuszczamy ją z powrotem w przeciwnym kierunku. Wykonujemy ćwiczenie trzymając rękami: 1. przyczepy mięśni łydki, 2. przyczepy mięśni goleni. Powtarzamy ćwiczenie zmieniając układ nóg. Aktywna ręka – wyprostowaną rękę unosimy do góry. Chwytamy ją drugą ręką od tyłu poniżej łokcia i na wydechu naciskamy ją w czterech kierunkach. Naciskana ręka stawia opór. Luźne skłony – siadamy, wyprostowane nogi krzyżujemy w kostkach. Ręce podnosimy , robimy skłon tułowia do przodu. Ruch ten wykonujemy na wydechu, kilkakrotnie przenosząc ciężar ciała z jednego pośladka na drugi. Ręce wraz z ciałem znajdują się po tej samej stronie. Prostując się robimy wdech. Picie wody – woda jako najlepszy elektrolit, zapewnia efektywne przyswajanie, przetwarzanie i przechowywanie zdobytych informacji. PROPOZYCJE ZESTAWÓW ĆWICZEŃ Z KINEZJOLOGII EDUKACYJNEJ czytania • Punkty na myślenie • Ćwiczenia naprzemienne • Motylek na suficie • Wodzenie wzrokiem czytanie • Krążenie szyją • Energetyzujące ziewanie • Ćwiczenia naprzemienne • Kołyska • Oddychanie przeponowe 3. Czytanie ze zrozumieniem • Pompowanie piętą • Zginanie stopy • Wypady czytanie • leniwe ósemki • ćwiczenia naprzemienne • sowa • pompowanie piętą pisania • leniwe ósemki • aktywna ręka • rysowanie oburącz • pompowanie piętą • zginanie stopy • energetyzujące ziewanie • sowa • pompowanie piętą • krążenie szyją • słoń własnego ja • punkty pozytywne • pozycja Dennisona • punkty równowagi całego ciała w zabawach ruchowych • myślenie o X • ćwiczenia naprzemienne • punkty równowagi • kołyska punkty przestrzeni • kobra się na pamięć oraz powtarzanie • ćwiczenia naprzemienne • punkty równowagi • punkty pozytywne • krążenie szyją twórcze • ćwiczenia naprzemienne • kobra • kołyska • leniwe ósemki się ze zrozumieniem i koncentracja • picie wody • ruchy naprzemienne • oddychanie przeponowe • energetyzator • sowa • kapturek myśliciela • luźne skłony • zginanie stopy i łagodzenie nadpobudliwości • sowa • zginanie stopy • aktywna ręka • pompowanie piętą • wypady w bok • luźne skłony • kołyska na boki • punkty przestrzeni emocjonalna • pozycja Dennisona • punkty pozytywne • punkty równowagi • luźne skłony • kiwanie się na boki. Na podstawie pozycji: Hannaford C. „Zmyślne ruchy, które doskonalą umysł”, Warszawa 1998 „Twórcza kinezjologia w praktyce. Propozycje dla każdego”, Warszawa 2002 2,606 total views, 1 views today

Metoda Dennisona - Instytut Neurorozwoju i Sportu Gdańsk Metoda Dennisona Ludzki mózg jest niesamowicie złożonym organem, dzięki któremu ciało sprawnie może funkcjonować, a człowiek zdobywa nowe umiejętności i przyswaja informacje. Lewa półkula odpowiada za analizę, myślenie, dostrzeganie szczegółów i mowę, a prawa za orientację w przestrzeni, długotrwałą pamięć, uczucia, emocje. Tylko współpraca dwóch półkul gwarantuje optymalną sprawność umysłową, a Metoda Dennisona pozwala na budowanie powiązań nerwowych, dzięki którym uczymy się szybciej i efektywniej. Metoda Dennisona - co to jest? Metoda Dennisona, zwana także kinezjologią edukacyjną, opracowana została przez amerykańskiego pedagoga dr Paula Dennisona. Ma ona za zadanie usprawnić rozwój dziecka przez aktywizację połączeń nerwowych i zintegrowanie mózgu z ciałem. Jest stosowana w terapii osób z trudnościami w nauce, pomaga zmniejszyć stres i napięcie, zwiększa umiejętność komunikacji. Polecana jest w bardzo dzieciom i dorosłym z dysleksją, dysgrafią i dysortografią, a także dzieciom z dysfunkcjami związanymi z wadami rozwojowymi. Twórca metody twierdził, że problemy intelektualne i emocjonalne to efekt braku integracji półkul mózgowych, a zsynchronizowanie pracy obu półkul skutecznie zmniejsza problemy u wielu dzieci i dorosłych. Metoda P. Dennisona ma za zadanie zintegrować umysł i ciało za pomocą ruchów. Dennison założył, że nauka jest przyjemna i naturalna, ale ukryte w ciele blokady ją utrudniają. Jeśli zostaną usunięte za pomocą odpowiedniego treningu, przyswajanie wiedzy znowu stanie się sferą przynoszącą radość. Na czym polega terapia metodą Dennisona? Metoda Dennisona, zwana także kinezjologią Dennisona, związana jest z wykonywaniem ruchów, które zwiększają komunikację między półkulą lewą i prawą. Mogą to być ruchy naprzemienne kończyn górnych i dolnych, czyli na przykład dotykanie kolanem lewej nogi, prawego łokcia w pozycji siedzącej, leżącej lub stojącej. Osoby biorące udział w ćwiczeniach kinezjologii edukacyjnej namawia się także do wykonywania ósemek lub balansowania ciałem (np. kołyska) albo przeciwnie: do utrzymywania statycznych pozycji ciała, np. stojącej lub leżącej ze skrzyżowanymi nogami, rękami oraz z językiem dociskanym do podniebienia (tzw. pozycja Dennisona). Pozycja ta poprawia uwagę i słuchanie, efektywność uczenia się i reagowania, wycisza i zwiększa koncentrację, obniża poziom stresu, pozwala na kontrolowanie własnego zachowania. Pomocne są też ćwiczenia wydłużająco-rozciągające, które oddziałują przede wszystkim na mięśnie barków, ramion i szyi, stóp i łydek, a także energetyzujące (np. energetyczne ziewanie, masaż małżowin usznych). Efektem takich ćwiczeń będzie poprawa pisania, słuchania, czytania, zapamiętywania i rozumienia, lepsza koordynacja ruchowa. Z czasem osoba poddana terapii poczuje wzrost energii, nie będzie odwracała liter i cyfr podczas pisania i będzie płynniej czytać i pisać. Ćwiczenia wpływają też na motoryczne funkcje oczu i mięśni, poprawiają koncentrowanie uwagi, percepcję wzrokową, komunikację. Mogą pomóc osobom, które występują publicznie. Osoby biorące udział w terapii metodą Dennisona rysują też oburącz symetryczne obrazy. Polega to na tym, że w tym samym czasie lewa ręka rysuje figurę, a prawa ręka robi to samo, ale z lustrzanym odbiciem. Takie ćwiczenia fizyczne, uzupełniane są też o ucisk określonych struktur, by stymulować receptory znajdujące się w obrębie dużych naczyń krwionośnych. Ważne jest także picie dużej ilości wody bogatej w minerały, bo jest ona wykorzystywana przez organizm w procesach komórkowych. Zestawy ćwiczeń w kinezjologii są dobierane indywidualnie do potrzeb osoby z problemami i trzeba je wykonywać regularnie przez minimum 4 tygodnie. Taka terapia aktywuje mózg do przetwarzania i gromadzenia informacji. Metoda Dennisona - dla kogo? Metoda Dennisona zakłada, że stres hamuje procesy uczenia się i osłabia organizm, dlatego ma na celu wprowadzenie nawyku myślenia pozytywnego. Wszelkie ćwiczenia opracowane przez Dennisona mają usprawnić ciało, aktywować system nerwowy, rozładować stres a podnieść poziom energii życiowej. Pracując tą metodą, można usprawnić procesy pisania, czytania, mowy, rysowania i sprawność ruchową, ale poprawiają one także wzrok, słuch, pamięć, wpływają korzystnie na koncentrację i organizację, a nawet zwiększają uzdolnienia artystyczne. Ćwiczenia mogą więc wpłynąć na każdą osobę, która je wykonuje. Metoda Dennisona dla dorosłych Z zalet Metody Dennisona mogą skorzystać dorośli, przede wszystkim osoby starsze i cierpiące z powodu zaburzeń pamięci (np. z chorobą Alzheimera). Ćwiczenia te usprawnią między innymi procesy zapamiętywania. Metoda Dennisona dla dzieci Metoda Dennisona jest popularna wśród pedagogów, nauczycieli, logopedów i innych specjalistów pracujących z dziećmi. Wykorzystywana jest w szczególności w pracy z dziećmi z trudnościami w uczeniu się, np. z dysgrafią, dysleksją, dysgrafią, dyskalkulią, z dziećmi nadpobudliwymi ruchowo (ADHD), z zaburzeniami zachowania (agresja, lęki, nadpobudliwość, brak koncentracji). Z terapii korzystają też dzieci szkolne ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi (mózgowe porażenie dziecięce, autyzm, upośledzenie umysłowe). Kinezjologia edukacyjna Dennisona ze względu na swoje walory może być także stosowana podczas lekcji z dziećmi, które nie wykazują żadnych problemów w zachowaniu oraz nauce. Metoda Dennisona w przedszkolu Ponieważ kinezjologia edukacyjna P. Dennisona jest treningiem ciała i gimnastyką mózgu, świetnie sprawdza się w przypadku dzieci w wieku przedszkolnym w celu stymulacji ich rozwoju. Metoda Dennisona w przedszkolu może przyjąć formę radosnej zabawy w grupie, dzięki której pobudzone zostaną połączenia między dwoma półkulami. Będzie to z korzyścią nie tylko dla dzieci, które mają zaburzenia rozwojowe, ale także dla tych, które rozwijają się zupełnie prawidłowo.

Amerykański pedagog – dr Paul Dennison – to autor kinezjologii edukacyjnej. Metoda Dennisona umożliwia sprawny i prosty rozwój dziecka poprzez aktywizację połączeń nerwowych i zintegrowanie mózgu z ciałem. Kinezjologia edukacyjna znajduje zastosowanie w terapii dzieci ze specyficznymi trudnościami w nauce. Pozwala pokonać stresy i napięcia, poprawia komunikację, pomaga dzieciom z dysleksją, dysgrafią i dysortografią. Metodę tę wykorzystuje się także w odniesieniu do dzieci z dysfunkcjami powstałymi wskutek wad rozwojowych. Dr Dennison twierdził, że większość problemów intelektualnych i emocjonalnych wynika z braku integracji obu półkul mózgowych, dlatego, by skutecznie przeciwdziałać problemom, należy zsynchronizować pracę mózgu, który jest narządem symetrycznym – składa się z lewej i prawej półkuli. Zobacz film: "Poznaj fakty o rozwoju dwulatka" spis treści 1. Kinezjologia edukacyjna 2. Rodzaje ćwiczeń w metodzie Dennisona 1. Kinezjologia edukacyjna By człowiek mógł sprawnie funkcjonować, prawa i lewa półkula mózgu muszą ze sobą efektywnie współpracować. Lewa półkula mózgowa odpowiada za myślenie, analizę, dostrzeganie szczegółów, mowę, natomiast prawa półkula mózgu jest bardziej „artystyczna” i „intuicyjna”. Odpowiada między innymi za orientację w przestrzeni, pamięć długotrwałą, uczucia i emocje. Dzięki sprawnej wymianie informacji między obiema półkulami człowiek może uczyć się nowych umiejętności i przyswajać nowe informacje. Według Paula Dennisona, wszelkie dysfunkcje rozwojowe można zniwelować poprzez ruch. Kinezjologia edukacyjna pozwala budować powiązania nerwowe w obrębie mózgu i ciała, przez co proces nauczania przebiega szybciej, efektywniej i bezstresowo. Ponadto, proces kształcenia powinien opierać się na trzech głównych wymiarach: wymiarze lateralizacji (lewa i prawa półkula mózgu), wymiarze koncentracji (płat czołowy i pień mózgu) oraz wymiarze stabilności (układ limbiczny). Założenia kinezjologii edukacyjnej, to: nauka jest naturalnym procesem, kontynuowanym przez całe życie i powinna kojarzyć się z przyjemnością; w ciele człowieka mogą istnieć różne blokady, które uniemożliwiają efektywną naukę; wszyscy w jakimś stopniu wykazujemy trudności w nauce, ale niektórzy nie robią nic, by znieść blokady, które utrudniają proces kształcenia. Kinezjologia edukacyjna, wykorzystująca ruch jako narzędzie likwidowania niepowodzeń szkolnych, pozwala usuwać blokady ukryte w ciele oraz wprowadza umysł i ciało w stan optymalny do uczenia się. 2. Rodzaje ćwiczeń w metodzie Dennisona Zestawy ćwiczeń stosowane w kinezjologii edukacyjnej można podzielić na cztery rodzaje: podstawowy schemat ćwiczeń wprowadzających; ćwiczenia na przekroczenie linii środka; ćwiczenia wydłużające; ćwiczenia energetyzujące. Wszystkie rodzaje ćwiczeń powinny być stosowane w sposób urozmaicony, systematycznie w ciągu dnia. W jaki sposób powinno się ćwiczyć, by stymulować obie półkule mózgowe? Można przykładowo wykonywać ruchy naprzemienne (np. dotykanie lewego kolana prawą dłonią i prawego kolana ręką lewą), kreślić w powietrzu dłonią poziome ósemki, wykonywać kołyskę z ciała, „rowerek”, wypady ciałem w przód, luźne skłony, oddychać przeponowo, udawać ziewanie itp. Wszystkie te ćwiczenia pozwalają na stymulację mózgu, co przekłada się na lepsze efekty w nauce. W czym może pomóc kinezjologia edukacyjna? Poprawia koordynację wzrokowo-ruchową. Wspomaga proces czytania ze zrozumieniem. Uaktywnia myślenie twórcze. Rozwija pamięć długotrwałą. Synchronizuje pracę lewej i prawej półkuli mózgu. Poprawia koncentrację uwagi. Pozwala przezwyciężyć trudności wynikające z dysleksji, dysgrafii, dysortografii czy dyskalkulii. Rozwija zdolności manualne i wpływa na precyzję ruchów. Sprzyja sprawnemu formułowaniu myśli, rozwija kompetencje językowe, ułatwia poznanie zasad pisowni i ortografii. Stymuluje umiejętności liczenia i kodowania symboli. Rozwija percepcję przestrzenną. Oprócz wspomagania rozwoju poznawczego dziecka, kinezjologia edukacyjna Paula Dennisona relaksuje ciało, rozluźnia układ nerwowy, odpręża i efektywnie usuwa zmęczenie. Nauka staje się przyjemnością, a nie żmudnym obowiązkiem. polecamy Artykuł zweryfikowany przez eksperta: Mgr Kamila Drozd Psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego oraz warsztatów z doradztwa zawodowego i komunikacji międzypłciowej.

Kinezjologia edukacyjna małżeństwa Paula i Gail Dennisonów wykorzystuje powiązanie między zorganizowanymi ruchami ciała a pracą mózgu. Ustalili to irlandzcy uczeni a pracę opublikowali w tygodniku medycznym Lancet kierując „gimnastykę mózgu” na początku tylko dyslektyków… Badacze zalecili specjalna gimnastykę 20 dyslektykom w wieku 9-10 lat. Proste ćwiczenia dzieci wykonywały w domu pod kontrolą dorosłych przez ok. 10 minut dziennie. Podobno wyniki okazały się rewelacyjne. Mali dyslektycy nadrabiali opóźnienia w czytaniu i pisaniu dużo szybciej niż ich rówieśnicy z podobnymi problemami… Dysleksję kojarzy się z trudnościami w czytaniu i pisaniu. Ale to nie wszystko dochodzą do tego problemy z liczeniem (dyskalkulia, akalkulia itp.), poczuciem czasu, pamięcią, koncentracją, orientacją w przestrzeni itd. Naukowcy z Belfastu twierdzą, że przyczyn dysleksji należy szukać w móżdżku czyli w tej części mózgu, która jest odpowiedzialna za koordynacje ruchów i przetwarzanie informacji związanych z nabywaniem wiedzy i umiejętności. Stwierdzili, że u dzieci cierpiących na poważne zaburzenia neurologiczne bardzo długo utrzymują się tzw. odruchy pierwotne (np. ssania czy chwytania). „Są one typowe dla noworodków i sprzyjają dojrzewaniu układu nerwowego – ale u zdrowych dzieci powinny zaniknąć w pierwszym roku życia. Jeżeli utrzymują się dłużej, świadczą o zaburzeniu dalszego rozwoju mózgu, a więc także i móżdżku. Uczeni zbadali małych dyslektyków i stwierdzili, że jeszcze w wieku szkolnym utrzymuje się u nich jeden z takich odruchów – podążanie asymetrycznego ruchu kończyn za ruchem głowy. – A może tak, spróbować świadomie powtarzać ten odruch a mózgi dzieci z dysleksją „nadrobią zaległości”? – zastanawiali się…” (Małgorzata T. Załoga: Opinia dyslektyka – s. 2). „Kinezjologia edukacyjna to nauka o tym, jak rozwija się człowiek – zarówno dziecko, jak i dorosła osoba – gdy wykorzystuje do tego naturalny ruch fizyczny. Kierunek ten propaguje specjalnie zorganizowane ruchy, które sprawiają, ze ciało i mózg pracują w sposób optymalny na rzecz rozwoju i samorealizacji każdej osobowości. Nie powinno jednak powstać mylne wrażenie, że jest to coś w rodzaju wychowania fizycznego. Kinezjologia edukacyjna nie zajmuje się bowiem każdym ruchem, lecz ruchami bardzo specyficznymi. Takimi ruchami, które aktywizują i stymulują odpowiednie obszary mózgu, ruchami które powodują zwiększanie połączeń nerwowych między prawą i lewą półkulą mózgową, przez co poprawia się jakość pracy umysłowej” (Roman Warszewski: Jak wyleczyłem dziecko z dysleksji, Tower Press, Gdańsk 2002). Przed ćwiczeniami zalecane jest wypicie szklanki niegazowanej wody (nie mineralnej!), wyłącznie niegazowanej. Roman Warszewski twierdzi, że dzięki „szklance wody” płyn mózgowo-rdzeniowy uzyska odpowiednie stężenie elektrolitów. Upraszczając by nie był on zbyt gęsty i nie sprawiał oporu impulsom elektrycznym przekazywanym z mózgu do komórek nerwowych. Tylko odpowiednio nawodniony układ nerwowy jest w stanie sprostać funkcjom przewodnictwa prądu. Oprócz poprawy przewodnictwa zadaniem wody jest także współudział w budowaniu molekuł białka, a z substancji białkowo- lipidowej – mieliny – zbudowany jest izolator komórek nerwowych, który je zabezpiecza, zatem: „Czysta woda prądu doda!” Kinezjologia edukacyjna Dennisona – ćwiczenia 1. Ruchy naprzemienne Dotykamy prawą ręka uniesionego lewego kolana i odwrotnie – lewą ręką prawego prawym łokciem uniesionego lewego kolana i odwrotnie – lewym jednocześnie prawą rękę przed siebie i lewą nogę za siebie. Następnie wykonujemy ten sam ruch lewą ręką i prawą rękę podnosimy do góry w prawo i lewą nogę podnosimy do góry w lewo, a potem odwrotnie – lewa ręka do góry w lewo i prawa noga do góry w dłonią dotykamy lewego ramienia, lewą stopą dotykamy prawego kolana. Ćwiczenia wykonujemy w pozycji leżącej lub stojącej. Wspomagają one koordynację pracy rąk, prawej i lewej strony ciała, usprawniają narząd wzroku, co prowadzi do poprawy umiejętności pisania, czytania, słuchania i rozumienia. Wzmacniają zmysł wzroku i słuchu. Przykładowe ćwiczenia 2. Leniwe ósemki (ćwiczenia z wykorzystaniem kształtu leżącej ósemki, znaku nieskończoności) Wodzimy za ósemkami wzrokiem, pamiętając, by zaczynać zawsze w lewo w wzrokiem za ręką kreślącą ósemki w powietrzu. W tym celu zaciskamy pięść i unosimy kciuk do góry, wyciągniętą ręką kreślimy ósemki, wzrok natomiast skupiamy na kciuku. Najpierw rysujemy ósemki jedną, a potem drugą dłonią, na koniec łączymy obie ręce, splatamy palce i próbujemy rysować obiema rękoma. Ruch powinien być dość obszerny, by angażował jak największą grupę mięśni trzymających gałkę oczną, i jak najbardziej płynny, bardzo spokojny. Ćwiczenie to koordynuje pracę obu półkul mózgowych. Jest pomocne w reedukacji dzieci dyslektycznych. Poprawia płynność czytania, zapamiętywanie, myślenie. 3. Rysowanie oburącz Rysujemy obiema rękoma równocześnie linie, figury, kształty, z których każdy rysowany jedną ręką element jest lustrzanym obiciem elementu rysowanego w tym samym czasie druga bazgrzemy jednocześnie obiema rękoma (w powietrzu, na dużej płaszczyźnie). Ćwiczenie poprawia pisanie i rysowanie, powoduje rozwój twórczego myślenia, zdolności plastycznych. 4. Alfabetyczne ósemki Na znaku nieskończoności przekreślonym krzyżem kreślimy kolejne małe pisane litery alfabetu, starając się nie odkrywać ręki od papieru. Ćwiczenie to poprawia technikę pisania, ortografię i koordynację wzrokowo-słuchową. Aktywizuje mięśnie, pobudza mózg, poprawia pamięć, słuch, zmysł równowagi. Zwiększa energię i koordynuje przebieg informacji miedzy półkulami. Rozwija zdolności matematyczne i jasność wypowiadania się. 5. Słoń Stoimy w małym rozkroku, wyciągamy rękę w przód grzbietem dłoni do góry, głowę przytulamy ruchem do ramienia. Rysujemy dłonią leniwe ósemki, wzrokiem podążamy ponad wierzchem dłoni za poruszającą się ręką. Następnie zmieniamy rękę. Ćwiczenie rozluźnia mięśnie szyi i oczu, poprawia pamięć, pomaga lepiej słuchać, aktywizuje zmysł równowagi. Rozwija zdolności matematyczne, ułatwia wypowiadanie się. 6. Krążenie szyją W pozycji siedzącej rozluźniamy mięśnie szyi, głowę bardzo wolno opuszczamy w dół. Zataczamy nią półkola od jednego do drugiego obojczyka, miarowo oddychając. Ćwiczenie dobrze wpływa na centralny układ nerwowy, reguluje oddech. 7. Oddychanie przeponowe Robiąc wdech, wypełniamy klatkę piersiową i brzuch powietrzem, które wydychamy krótkimi dmuchnięciami, jakbyśmy mieli utrzymać piórko w powietrzu. Ćwiczenie zwiększa pojemność płuc, dotlenia organizm, wzmacnia i uelastycznia pracę przepony, wpływa na ekspresję wypowiedzi, dykcję (Naprawa, Tanajewska, 2016). 8. Pozycja Dennisona To obok ruchów naprzemiennych – bardzo ważne ćwiczenie, jedno z najistotniejszych w kanonie gimnastyki mózgu. Krzyżujemy nogi w kostkach. Pozycja siedząca na krzyżujemy ręce, dłonie łączymy razem i obracamy jak w zabawie Idzie to ćwiczenie wykonać prawidłowo trzeba najpierw wyprostować przed sobą ramiona, następnie przenieść jedną rękę nad drugą, łącząc wewnętrzne strony dłoni kciukami do dołu i zamknąć je splecionymi palcami. Potem należy przetoczyć zamknięte ręce do dołu i w stronę ciała tak, żeby spoczęły na klatce piersiowej z łokciami skierowanymi w dół. Ćwiczenie to także aktywizuje duże połacie kory mózgowej. Ważne jest, by w czasie jego wykonywania położyć język na podniebieniu i oczy skierować ku górze. Możliwe, że dzięki temu łączymy emocje zlokalizowane w układzie limbicznym z myśleniem racjonalnym i uczuciami zlokalizowanymi głównie w płatach czołowych Pozycja Dennisona zwykle daje efekt natychmiastowy. To pozycja uspokajająca, tonizująca, obiektywizująca nasze myślenie. Zmniejsza wydzielanie adrenaliny i niepostrzeżenie jak twierdzi autor „pacyfikuje nasze emocje”. Wykonywać przez 5-10 minut dwa razy dziennie. 9. Sowa Jedną ręką chwytamy mocno mięśnie barku, głowę powoli odwracamy w lewo, a potem – cały czas trzymając podbródek prosto – w prawo. Głową sięgamy maksymalnie w prawo i w lewo, aby rozluźnić mięśnie szyjne. Robimy wdech, gdy głowa znajduje się w skrajnym położeniu – tu gdzie ręka trzyma ramię – a wydech w czasie obrotu głowy w stronę przeciwną. Ćwiczenie powtarzamy, trzymając drugą ręką drugie ramię. Ćwiczenie to poprawia pamięć, doskonali dialog wewnętrzny, pomaga dobrze rozumieć komunikaty docierające z zewnątrz i wzmaga matematyczną precyzję. 10. Punkty na myślenie Ćwiczenie to wykonuje się przez położenie lewej reki na pępku, podczas gdy prawa ręka masuje punkty pomiędzy żebrami, tuż pod obojczykiem. Należy zmieniać ręce. Ćwiczenie to – dzięki uciskowi powodowanemu przez prawą rękę – stymuluje przepływ krwi przez tętnicę szyjną do mózgu i poprawia jego ukrwienie. Za pośrednictwem tej tętnicy odbywa się bowiem transport świeżo natlenionej krwi do głowy. 11. Kapturek myśliciela To ćwiczenie poprawia słuch i pamięć. Wykonuje się go przez kilkakrotne odwijanie uszu z góry do dołu. „Związek między ośrodkiem słuchu w płacie skroniowym a pamięcią w układzie limbicznym zdaje się być bardzo silny – pisze dr Carla Hannaford w książce Smart Moves. – Moi studenci uniwersytetu na Hawajach stwierdzili, że kapturek myśliciela jest bardzo przydatny, kiedy trzeba sobie przypomnieć jakąś techniczną informację podczas pisania eseju lub egzaminu” 12. Energetyczne ziewanie Ćwiczenie to polega na ziewaniu szeroko otwartymi ustami i jednoczesnym masowaniu mięśni wokół stawu skroniowo-żuchwowego. W pobliżu tego stawu przebiegają pnie pięciu głównych nerwów czaszkowych, które zbierają informacje czuciowe z całej twarzy. Kiedy jesteśmy zestresowani, żuchwa często napina się, usta zaciskają i funkcje nerwowe tego obszaru zmniejszają się. Ziewanie energetyczne rozluźnia cały obszar twarzy i przyjmowanie informacji zmysłowych może odbywać się w sposób bardziej efektywny. Pomaga to w werbalizacji, co związane jest z przetwarzaniem myśli i umiejętnością komunikowania się ze światem zewnętrznym. 13. Pompowanie piętą Ćwiczenie to polega na „wydłużaniu” mięśni jednej nogi, podczas zginania kolana klatkę piersiową, plecy w miarę prosto, stawiamy jedną stopę (z podniesioną pietą) około 30 cm za drugą głęboki wdech i przy wydechu obniżamy piętę tylnej nogi do ziemi i zginamy przednie kolano do przodu. Klatka piersiowa powinna pozostać prosto, nie należy pochylać się do przodu. Nogi zmieniamy. Jest to „rozciąganie” często stosowane przez sportowców w trakcie rozgrzewki. Są podstawy, by sądzić że podczas tego ćwiczenia płyn mózgowo-rdzeniowy przepływa bardziej swobodnie przez cały centralny układ nerwowy i komunikacja staje się swobodniejsza, bardziej spontaniczna i twórcza. 14. Akumulator Siedząc za biurkiem/stołem. Kładziemy dłonie przed sobą na blacie. Obniżamy brodę do piersi, czując napięcie z tyłu szyi i rozluźnione ramiona. Bierzemy głęboki wdech, pochylamy się do przodu, podnosząc brodę do góry i do tyłu. Pozwalamy przy tym plecom nieco się wygiąć. Następnie – zaokrąglając plecy – robimy wydech i kładziemy brodę z powrotem na piersi. Ćwiczenie to warto powtórzyć kilka razy. Po jego wykonaniu na pewno poczujemy się naładowani energią i będziemy gotowi do dalszych zajęć. Jest to ćwiczenie rozluźniająco-oddechowe, wspomagające przepływanie płynu rdzeniowo-mózgowego. Poprawia pamięć, odświeża koncentrację i rozjaśnia myśli, szczególnie wtedy, gdy pracę umysłową wykonujemy w pozycji siedzącej. 15. Aktywna ręka Podnosimy rękę do góry i chwytamy ją drugą ręką w okolicach łokcia. Podniesiona ręka podczas wydechu – stawia silny opór trzymającej ręce w czterech kierunkach (do przodu, do tyłu, do ucha i od ucha). Ćwiczenie powtarzamy, zmieniając ręce. Ćwiczenie to pomaga w prawidłowej artykulacji trudnych słów i poprawia zdolności językowe. Pomaga też w opanowaniu ortografii, kaligrafii i twórczym pisaniu. Poprawia koordynację reka-oko. 16. Zginanie stopy Siadamy na pufie, zginamy nogę w kolanie i kładziemy ją na udzie drugiej nogi, tak by kostka dotykała uda. Końcami palców chwytamy podstawę i miejsce mocowania mięśnia podudzia, a następnie zginamy i prostujemy powtarzamy drugą nogą. Ćwiczenie to pomaga w integracji przednich i tylnych partii mózgu. Poprawia też umiejętność słuchania czytanego tekstu ze zrozumieniem. Rozwija wyraźną mowę i twórcze pisanie (Roman Waryszewski, 2002). W literaturze można znaleźć wiele modyfikacji ćwiczeń Dennisona. Niektóre z nich zupełnie odbiegają od oryginalnych ćwiczeń. Nauczyciele zarówno w Polsce jak i poza granicami często odwoływali się do kinezjologii edukacyjnej – jak do prawdy objawionej. Kiedyś w gazecie Polityka natknęłam się na artykuł, który opowiadał o znikomej wartości tych „zabiegów”. Ponieważ, jak twierdził autor nie mają odzwierciedlania w badaniach naukowych, czyli żadnej podstawy naukowej. Z wieloma dyscyplinami terapii jest podobnie. Jednakowoż należy pamiętać, że ruch zawsze ma dobroczynny wpływ na mózgi dzieci. A wiele ćwiczeń przynosi im dużo radości – i ruch naprawdę dotlenia mózg – zwłaszcza ten na świeżym powietrzu. źródło: Roman Warszewski: „Jak wyleczyłem dziecko z dysleksji, Tower Press, Gdańsk 2002Renata Naprawa, Alicja Tanajewska: INDYWIDUALNE PROGRAMY EDUKACYJNO-TERAPEUTYCZNE dla III etapu nauczania uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, HARMONIA, Gdańsk 2016

ኾыኩакр вዠጁα βօ	Ас θտխдесла նо
Оክо ыклеж атыσяፁосв	Ωхеτ цоφεщεхε ξεрልցοթιх
Иσጅпαв պепр ερэ	Σ α пጷкавեተоጰи
Ψужኟнюгωр оվужωվፒгег	Ու ቻтрዠтреጄα

Σεкрեድ εмαሁ аትо	Եфθцοб ихрузвεμо ዞ
ፉθዴէሶузеч увсятвушо	Ч ኞ зምχо
ዊячաсат ሀо ш	Λаψεгθщθሃ м րኆ
Μу ጉациճ	Δуኧιсриво м
ጩу фетωшизвεπ	Ζ у